Działania samorządu

"Samorząd uczniowski tworzą wszyscy uczniowie i wszyscy oni mogą wpływać na to, co się dzieje w szkole. Kilkuset uczniów nie może jednak rządzić naraz – aby samorząd sprawnie funkcjonował, trzeba wyłonić władzę, czyli przedstawicieli uczniów, którzy będą działać w imieniu kolegów i reprezentować ich interesy wobec nauczycieli, rodziców i władz oświatowych. To właśnie samorząd wyłania tych uczniów, którzy wejdą w skład jednego z najważniejszych organów szkoły – rady szkoły. Wybory do władz samorządowych powinny zostać przeprowadzone zgodnie z zasadami demokracji – musza więc być wolne, równe i tajne.

Władze samorządowe to zwykle: rada samorządu (podejmuje najważniejsze decyzje, uchwala budżet, powołuje komisje, na przykład wyborczą, finansową itp.); zarząd, na czele którego stoi zwykle przewodniczący (na bieżąco kieruje pracą samorządu, reprezentuje go na zewnątrz, może powołać sekcje, np. stypendialną, kulturalną); komisja rewizyjna, która kontroluje działania zarządu i rozlicza go z wykonanej pracy.

Do kompetencji (czyli uprawnień) samorządu uczniowskiego należy przedstawianie radzie szkoły, radzie pedagogicznej i dyrektorowi wniosków i opinii we wszystkich sprawach dotyczących uczniów. Samorząd ma miedzy innymi możliwość zgłaszania propozycji poprawek do statutu szkoły, na przykład dotyczących powołania szkolnego rzecznika praw ucznia. Ma także prawo zapoznać sie ze szkolnym programem nauczania oraz wymaganiami, jakie są stawiane przed uczniami wszystkich klas. Gdy dyrektor przygotowuje ocenę pracy nauczyciela, może także poprosić samorząd o opinie w tej sprawie. W gestii samorządu pozostaje współorganizowanie życia kulturalnego szkoły i redagowanie szkolnej gazetki. Formy działania samorządu mogą być bardzo różne – zaczynając od organizowania dyskotek, szkolnego kółka teatralnego czy sklepiku, a kończąc na samopomocy i innych akcjach na rzecz dzieci potrzebujących wsparcia.

Ważną dziedzina działalności samorządu są prawa ucznia. Samorząd może zarówno proponować rozwiązania obejmujące całą szkołę (np. zapobieganie przemocy), jak i bronić praw pojedynczych uczniów (np. napisać pozytywna opinie w sprawie ucznia, któremu grożą poważne konsekwencje). Dobrym pomysłem jest stworzenie skrzynki praw ucznia, do której uczniowie mogą wkładać swoje skargi."