Zagadnienia

1. Określenie pojęcia narodu pod względem antropologicznym, etnograficznym, historycznym

2. Narodowość a wielokulturowość

3. Walka narodowowyzwoleńcza

Lekcje, po?wiecone ruchom powstańczym, odbywają się w trzeciej klasie. Na historii, konkretne wydarzenie, np. 1830, prezentowane jest w kontekście historii Europy. Szczególny nacisk kładzie się na pokazanie skutków np. powstańczych klęsk dla przyszłych pokoleń. W tym samym czasie na języku polskim analizujemy i interpretujemy dwa dramaty narodowe, Dziady i Kordian napisane po powstaniu listopadowym. Celem tych zajęć jest pogłębienie refleksji o wolno?ci, różnych jej formach, o wyborach moralnych, jakich człowiek dokonuje wobec historii, o buncie wobec niezawinionego cierpienia i zła. Lekcje polskiego i historii dają okazję do budowania kulturowych kontekstów:
- Etnologicznych: np. pojęcie mitu narodowego, mityzacji historii, narodu w kontekście polsko?ci i europejskości, itp.
- Filozoficznych: definiowanie pojęcia wolności, zniewolenia , buntu , elementy historiozofii romantycznej.
- Estetycznych: malarstwo i architektura epoki.

Oto bardziej szczegółowy schemat działań na zajęciach z historii:

1. Ziemie polskie pod zaborami 1815 -1848. Kongres wiedeński i system reakcji w Europie. Zwołanie kongresy - główni aktorzy. Najważniejsze konflikty interesów. Kształt terytorialny powiedeńskiej Europy.
2. Zabór rosyjski 1815-1830 Sprawa polska na kongresie wiedeńskim. Ustrój. Życie gospodarcze i społeczne w Królestwie. Sytuacja polityczna w Królestwie Polskim - konstytucyjna teoria a praktyka życia codziennego. Opozycja legalna. Tajne związki. Sprzysiężenie Wysockiego.
3. Powstanie listopadowe Noc listopadowa. Formowanie się powstańczych władz. Wojna polsko -rosyjska. Kwestie społeczne. Upadek powstania i jego przyczyny. Represje i prześladowania po upadku powstania listopadowego
4. Wielka emigracja Formowanie się emigracji. Główne obozy polityczne. Kultura i życie społeczne WE.
5. Działalność patriotyczna w latach 1831 - 1846 Kraj a emigracja. Emisariusze. Organizacje konspiracyjne- przedstawiciele, programy, działalność znaczenie konspiracyjnych doświadczeń.

Zajęcia z literatury [ podaje tu tylko wybrane aspekty , które łączą się z problemem powstań ]

1. Dziady - analiza sceny więziennej. Literacki obraz prześladowań , portret konspiratora, spiskowca, problem niezawinionego cierpienia . Mechanizmy rządzące systemem totalitarnym. Analiza Wielkiej Improwizacji Problem wolności wewnętrznej w zniewolonym świecie, bunt jednostki wobec zła historii. Analiza sceny w salonie warszawskim, kanalie, szubrawcy, spiskowcy - różne oblicza Polaków. Problem świadomości narodowej, patriotyzmu, narodowej zdrady . Mityzacja polskości.
2. Kordian Analiza Przygotowania Portrety przywódców powstania listopadowego, ich ocena. Problem determinizmu, fatalno?ci historii a wybory bohaterów. Analiza aktu drugiego Milcząca obojętność świata na cierpienie walczących o wolność. Materiały kontekstowe, wykorzystywane na zajęciach.